spacer.gif spacer.gif spacer.gif spacer.gif spacer.gif spacer.gif spacer.gif spacer.gif spacer.gif
HeaderLeft.gif HeaderTop3.gif HeaderTop2.gif spacer.gif
Aan de slag met verlegenheid!  
spacer.gif
spacer.gif spacer.gif Ik ben verlegen spacer.gif
BannerTop.gif HeaderEye.gif spacer.gif
BannerLeft.jpg   BannerRight.jpg spacer.gif
BannerBott.jpg spacer.gif
HeaderBottbg.jpg spacer.gif
Main Menu
· Home
· Nieuws


Verlegenheid informatie

· Wat is verlegenheid
· Gedachten en emoties
· Omgeving
· Het ontstaan
· In het lichaam
· In de hersenen
· Verlegen jongeren

· Bronvermelding


En verder...
· Links
· Tips
· Gastenboek



Informatie
Deze website heb ik gemaakt als onderdeel van mijn eindwerkstuk. Dit is een werkstuk dat je maakt in het laatste jaar op de vrije school. De informatie van het schriftelijk deel van mijn eindwerkstuk staat hier op de website, ik hoop dat jullie er iets aan hebben. Ik sta open voor vragen of opmerkingen.

Ilse

April 2004


Verlegenheid bij jongeren

Veel mensen worden verlegen tijdens de puberteit. Het is een periode die vol zit met veranderingen. Deze verlegenheid wordt vaak weer minder tijdens de adolescentie en daarna.


Puberteitsverlegenheid

De puberteit is een complexe tegenstrijdige periode. Maar misschien is puberteitsverlegenheid nog wel complexer. Het uit zich op verrassende, onvoorspelbare en raadselachtige manieren bij pubers die toch al worden overspoeld door veranderingen.

Veel mensen worden verlegen in de puberteit. Ze kunnen alle veranderingen niet meer bevatten en weten er niet mee om te gaan. Het lichaam verandert sterk, maar dat gaat niet gelijkmatig. Het begint met de handen en voeten en breidt zich langzaam uit.

"Ik vond het jammer dat ik in de puberteit mezelf niet durfde te zijn en me niet durfde te uiten."

Ook krijgen ze te maken met hormonen. Dit is iets wat ze totaal niet kennen. Om dit beter te begrijpen gaan ze zichzelf vergelijken met anderen, en niet meer met broers, zussen en ouders, maar met hun leeftijdsgenootjes. Het is voor hen heel belangrijk dat ze geaccepteerd worden door hun omgeving omdat ze door alle veranderingen moeite hebben zichzelf te accepteren. Een meisje schreef over zichzelf:
"Ik zit de laatste tijd echt in de knoop met mezelf. Ik word veel meer en sneller overvallen door een gevoel van onzekerheid. Dan voel ik me zo stom en pffff... ik word ook veel sneller verlegen. Vroeger was ik anders. Ben altijd al niet de luidruchtigste geweest, maar zo onzeker over mezelf heb ik me nog nooit gevoeld. Ik heb ook veel vriendinnen. Als ik me bij iemand echt goed voel, is dat gevoel weg. Maar vaak t.o.v. jongens ben ik heel verlegen en ik weet niet hoe dit komt. Dan kan het zelfs zijn dat ik over mijn woorden struikel. Ik haat dit gevoel en weet er geen weg mee. Met mijn ouders wil ik hierover liever niet praten. Ik schaam me daar dan voor. Niet dat ze me niet zouden begrijpen maar ik vind het vervelend. Waarom ben ik zo onzeker?"

Hieraan is duidelijk te zien dat veranderingen niet makkelijk zijn.

Pubers gaan op veel verschillende manieren om met hun verlegenheid, de een gaat erg stoer doen en maakt trammelant. De ander trekt zich terug en gaat op in de massa. In het eerste geval heeft de omgeving vaak niet in de gaten wat er aan de hand is. Ze zien het als normaal pubergedrag. Bij het tweede geval zal bijna iedereen erkennen dat er verlegenheid in het spel is, maar valt het minder op als er zich een probleem ontwikkelt, doordat deze jongeren vaak niet erg opvallen. Maar hoe kunnen twee mensen die totaal verschillend lijken toch dezelfde persoonlijkheidstrek hebben?

Teruggetrokken pubers leiden vaak een schijnbaar normaal leven. Ze zijn alleen erg op hun hoede voor uitdagingen en gaan moeilijkheden uit de weg. Daardoor doen ze minder nieuwe ervaringen op. Ze moeten zich echt door het leven slaan. De opstandige pubers willen heel graag volwassen zijn. Ze zijn daar emotioneel echter nog niet aan toe. Ze verbergen hun onzekerheden met opstandig of opvallend gedrag. Ze hebben hun eigen identiteit nog niet echt ontwikkeld, maar rapen een identiteit op om zichzelf niet te laten zien.

Na de puberteit is bij de meeste mensen de verlegenheid nog niet meteen over; velen ervaren echter wel dat het minder wordt. Voor de groep waarbij dat niet zo is, is het extra moeilijk, er zijn namelijk veel mensen tijdens de puberteit verlegen, maar daarna komen ze er steeds meer overheen. Uit mijn enquête bleek ook, dat mensen in de puberteit zichzelf over het algemeen als meer verlegen dan hun leeftijdsgenootjes beschouwen. Dit in tegenstelling tot het volwassen leven waar het grootste deel zich als minder verlegen dan leeftijdsgenoten beschouwt. Feitelijk klopt dit niet met elkaar, maar het is niet vreemd. In de puberteit lijkt het vaak of anderen veel makkelijker met alle veranderingen op sociaal gebied omgaan, dit in tegenstelling tot het volwassen leven waar mensen vaak meer vertrouwen in het eigen kunnen hebben.


Op opleiding of school

Op een opleiding op school zijn ook je sociale vaardigheden van belang. Bij schriftelijk werk zijn er weinig problemen, maar zo gauw mensen verbaal moeten presteren gaat het mis. En het verbale aspect zit overal door verweven. Zo zal ik een paar voorbeelden geven.

"Ik ben op mijn MBO opleiding een niveau teruggezet, van niveau vier naar drie. Dat kwam, zo zeiden ze, omdat ik niet genoeg zei in de klas."
Dit voorbeeld in schrijnend. Deze jongen kon intellectueel de stof gemakkelijk aan, maar door onzekerheid en gebrek aan oefening op het sociale gebied, kon hij zich niet helemaal ontplooien. Dit is jammer, als hier eerder op ingesprongen was, was dit probleem misschien niet ontstaan. Als leerlingen op de basisschool al goed gestimuleerd worden om hun mond open te doen, bijvoorbeeld in kringgesprekken of door vragen te stellen, kunnen ze zich op dat gebied beter ontwikkelen.

Cartoon over verlegenheid bij een presentatie

"Ik moest laatst een spreekbeurt houden in de klas. Ik was net nieuw in die klas en was heel zenuwachtig. Mijn handen trilden heel erg en mijn stem sloeg helemaal over. Een aantal mensen in de klas moest toen lachen en toen ging het helemaal mis. Ik was de draad helemaal kwijt en wilde zo snel mogelijk dat lokaal uit."
Hier is erg duidelijk dat de leerling zich niet geaccepteerd voelde. Hij was nieuw en voelde zich nog niet thuis in de klas. Dat maakte hem heel zenuwachtig, hij kende het onderwerp van zijn spreekbeurt door en door en wist precies wat hij wilde vertellen. Maar toen de klas begon te lachen sloeg hij helemaal dicht en haalde uiteindelijk een onvoldoende voor de spreekbeurt. Maar dat was niet eens het ergste. De klas vond hem na dit voorval maar raar en deze jongen had het vertrouwen in zijn nieuwe klas verloren.

"Ik heb af en toe moeite met wiskunde. Dan begrijp ik een onderwerp helemaal niet. Maar ik durf niets te vragen aan de leraar of een klasgenoot als ik het niet snap."
De drempel om naar een leraar te stappen met een vraag, is vaak hoger dan deze denkt. Veel mensen ervaren het als falen als ze iets niet snappen en dat maakt het moeilijk om ervoor uit te komen. De drempel om naar een klasgenoot te stappen is vaak iets lager, klasgenoten staan meestal iets dichterbij en zijn beter bekend.

"Vaak stelt de leraar bij ons een vraag die niemand lijkt te snappen, ik weet vaak het antwoord wel, maar durf dat niet te zeggen."
Dit is iets wat ik vaak terughoor van mensen. Als de leraar klassikaal een vraag stelt, ze het antwoord wel weten, of misschien weten, maar het niet durven te zeggen. Dat gebeurt meestal om uiteenlopende redenen: uit de angst om de dom gevonden te worden als het antwoord niet klopt of juist de angst om door de klas als stuudje bestempeld te worden. Maar niet weten hoe je het antwoord moet brengen of niet de aandacht op jezelf willen vestigen zijn ook mogelijke redenen. Er is een heel scala aan redenen, maar vele daarvan zijn niet helemaal reëel. De meesten zullen al snel vergeten wat er voor antwoord gegeven werd op de vraag.


Het belang van vriendschap

Vrienden zijn vaak erg belangrijk in het leven, vooral voor pubers. Door alle veranderingen is het van belang mensen van je eigen leeftijd te hebben waarbij je je prettig voelt. Zij maken namelijk in grote lijnen hetzelfde mee en zo kun je je twijfels delen. Ook kunnen je vrienden je uitdagen om je veilige terrein te vergroten en uit je schulp te kruipen. Het belang van vriendschap is goed te zien in de volgende twee voorbeelden.

"Ik was rond mijn 12e heel erg verlegen, ik durfde nooit iets te zeggen en voelde me minderwaardig. Toen raakte ik bevriend met een meisje; al het initiatief moest van haar komen, ik durfde niet eens iets te zeggen aan de telefoon. Maar langzaam heeft zij mij uit mijn schulp getrokken. Nu gaat het veel beter met mij, ik krijg steeds meer contacten en sta veel steviger in mijn schoenen. En dat alles omdat dat meisje het niet opgegeven heeft toen ik nauwelijks iets durfde. Zij heeft mij er echt bovenop geholpen."

"Ik ben een meisje van bijna 16 en ik heb bijna geen vriendinnen, ik had een goede vriendin, maar die wil niet meer met mij omgaan. Ik ben zo boos dat ik mezelf ga snijden, ik voel me zo alleen. Ik ben bang dat ik zelfmoord ga plegen, wat nu?"

Dit zijn twee heel verschillende ervaringen die het belang van vriendschap lieten zien. Uit mijn enquête bleek ook dat eigenlijk iedereen vriendschap heel belangrijk vond of vindt in de puberteit. Het werd ook verschillende malen als oplossing van verlegenheid aangedragen. De moeilijkheid met vriendschappen leggen is echter dat het best wat durf vraagt. Je moet met mensen die je niet heel goed kent een band opbouwen, je bent bezig met het uitbreiden van je veilige terrein en dat kan soms best moeilijk zijn.

Het gebeurt ook dikwijls dat mensen in de puberteit geïsoleerd raken. Ze hebben buiten school weinig contact met leeftijdsgenoten en stellen zich wat terughoudend op naar hun klasgenoten of mensen die ze kennen via een hobby. Veel jongeren zijn onzeker of iemand wel bevriend met ze wil zijn. Uit angst en gebrek aan vertrouwen in zichzelf, blijven ze thuis op hun kamer. Zo missen ze een aantal heel belangrijke levenslessen. Het omgekeerde komt echter ook voor. Jongeren die zich helemaal in het uitgaansleven storten en voortdurend mensen om zich heen hebben en proberen bij groepen te horen waar ze eigenlijk helemaal niet bij willen horen.


Hulp voor jongeren

"Ik ben erg verlegen en zag in de libelle een verhaaltje staan over de vereniging verlegen mensen. Ik ben meteen op de site gaan kijken, maar je kunt alleen een cursus volgen als je ouder bent dan achttien. Ik heb mezelf al heel vaak voorgenomen om meer te zeggen, maar dat gebeurt niet. Ik denk telkens dat ik het kan, maar het blijft gewoon hetzelfde. Mijn leven zou mooier zijn als ik durfde te praten tegen mensen die ik nog niet goed ken, of tegen jongens. Maar dat lukt niet en ik wordt er heel ongelukkig van en geloof niet meer in mezelf. Wat moet ik doen?"

Verlegen jongeren voelen zich vaak onbegrepen en zijn erg ontevreden over zichzelf, vaak zou het helpen hier met lotgenoten over te praten. Dan kunnen ze zien dat ze niet de enige zijn. Ook is het belangrijk dat ze het idee hebben serieus genomen te worden door hun omgeving.

In de enquête heb ik ook de vraag gesteld: "Waarmee zouden jongeren die kampen met verlegenheid volgens jou geholpen kunnen worden?".
Veel mensen wisten hier geen antwoord op. De rest was zeer uiteenlopend. Sommigen adviseren vertrouwen geven, bevestiging van de kwaliteiten of ze in hun vertrouwde omgeving dingen laten beleven. Anderen vonden juist dat verlegen jongeren meer uitgedaagd moeten worden, meer met mensen om moeten gaan of een sociale vaardigheidstraining moeten volgen.

Dit zijn best tegenstrijdige visies en dat laat ook zien dat het moeilijk is om voor dit probleem een oplossing te vinden. Ik zelf denk dat verlegen jongeren gebaat zijn met informatie over de psyche van de mens. Waarin ook scholen een informerende functie kunnen hebben. Verder kan een belangrijk hulpmiddel zijn contact met lotgenoten, al dan niet onder professionele begeleiding.



Footerdot.gif
Jij ook?